پژوهشنامه مذاهب کلامی

پژوهشنامه مذاهب کلامی

نسبت طالبان با دولت‌ها و جریانات معاصر: نمونه پژوهی دولت اشرف غنی و جولانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش پژوه سطح چهار، رشته کلام مقارن، موسسه آموزش عالی حوزوی ائمه اطهار(ع)، مشهد ایران
2 دانش آموخته دکتری مدرسی معارف اسلامی، دانشگاه تهران ، استاد تخصصی حوزه فرق ومذاهب حوزه علمیه قم ، قم ایران
چکیده
این مقاله مبانی مشروعیت حکومت از منظر طالبان را بررسی، و آن را با دو نمونۀ معاصر، یعنی دولت جمهوری افغانستان به رهبری اشرف غنی و هیئت تحریرالشام به رهبری ابومحمد الجولانی مقایسه می‌کند و نشان می‌دهد طالبان مشروعیت سیاسی را بر سه اصل «حاکمیت الهی »، «استقلال کامل از سلطۀ کفار» و «مردمی‌بودن» استوار می‌دانند و هر گونه نظام مبتنی بر قوانین بشری، وابستگی خارجی و فقدان پشتوانۀ اجتماعی را فاقد مشروعیت شرعی تلقی می‌کنند. در همین چارچوب، طالبان دولت اشرف غنی را به ‌دلیل ماهیت سکولار، وابستگی گستردۀ بنیادی به آمریکا و ناتو، و نداشتن مقبولیت مردمی، به ‌عنوان حکومت طاغوتی رد کرده است. سپس با بررسی تبارشناسی فکری و ساختار حقوقی‌سیاسی حکومت جولانی نشان می‌دهیم که این حکومت هم با کنارگذاشتن شریعت، پذیرش قوانین بین‌المللی و سکولاریسم، همسویی با قدرت‌های غربی و بی‌توجهی به ارادۀ عمومی، از منظر مبنایی تشابه جدی با دولت اشرف غنی دارد. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که بر اساس اصول ایدئولوژیک طالبان، حکومت جولانی نه‌فقط مشروعیت اسلامی ندارد، بلکه به ‌سبب سکولاریسم و وابستگی خارجی، حتی از دولت جمهوری پیشین افغانستان هم فاصلۀ بیشتری با الگوی حکومت اسلامی مد نظر طالبان دارد.
کلیدواژه‌ها

1.      آژانس خبری افغان،  afghannews.af، کد خبر 15234، 12/12/1398
2.      حقانی، عبد الحکیم (1443). الامارة الاسلامیة و نظامها، افغانستان: مکتبة دار العلوم الشرعیة، دار البحث.
3.      سایت خبری dw، www.dw.com،  6/7/1398
4.      الصمود، 1437 ه ، ش۱۲۴
5.      الصمود، 1438ه، ش۱۳۸
6.      الصمود، 1439،  ش۱۵۰:
7.      الصمود، 1444، ش۱۹۹
8.      الصمود، 1436، ش۱۳۶
9.      الصمود، 1441، ش۱۷۲
10.  الصمود، 1443، ش۱۹۱:
11.  الصمود، 1444، ش209-210
12.  قانون اساسی دولت جمهوری افغانستان
13.  المرصد السوری، www.syriahr.com، 26 أغسطس 2025
14.  مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی آمریکا (Center for Strategic and International Studies – CSIS). بررسی افراط‌گرایی: هیئت تحریر الشام. ۲۰۱۸. www.csis.org
15.  مؤسسۀ خاورمیانه (2020). «هیئت تحریر الشام و سیاست عمل‌گرایی».  www.memri.org
16.  مؤسسۀ فرهنگی پیام آزادگان، ۲۱/9/۱۳۹۹، کد خبر: ۳, ۸۳۱  www.mfpa.ir
17.  یوتیوب، الجزیره، برنامه قابل للجدل، www.youtube.com
18.   International Crisis Group (2021). “The Jihadist Factor in Syria’s Idlib: A Conversation with Abu Muhammad al-Jolani”
19.   https://www.cfr.org/
20.   https://www.isna.ir/
21.   https://www.yjc.ir/
22.   https://www.tabnak.ir/
23.   https://tasnimnews.ir/
24.   https://www.mehrnews.com
25.   X.com